Agenda en activiteiten Contact en info Sitemap
Maranathakerk.org Rubrieken

Eer uw vader en uw moeder

 

(een pastorale overweging)

Een levenslange opdracht?

Je ouders eren lijkt zo vanzelfsprekend. Het zijn mensen die dicht bij je staan en waar je veel aan te danken hebt. Dat is op zich heel fijn. Maar het kan ook ontzettend moeilijk zijn als ze druk op je leggen. Bovendien wat is eren eigenlijk? Moet je hen gehoorzamen en dus aan hun wensen en verlangens tegemoet komen? 

Het is niet zo’n eenvoudig onderwerp. Het kan best wel eens lastig zijn om je ouders te eren. Vooral als je het niet met hun eens bent. Maar wie wil z’n ouders niet eren? Het is een basisbehoefte en het lijkt bijna vanzelfsprekend. Maar tegelijkertijd kan de relatie met je ouders zo benauwend zijn dat deze je vastzet en geen ruimte geeft om te ‘leven’. Hoeveel volwassen mensen gaan niet elk weekend trouw naar hun ouders, om daarna met een kater naar huis te gaan? Omdat ze zich wéér gekleineerd voelden, wéér niet serieus genomen werden, wéér niet de erkenning kregen waar ze al van jongsaf op hopen. Het moet me echter wel van het hart dat ik in het pastoraat ook weleens tegen kom dat  volwassen kinderen hun kans schoon zien om hun ouders te behandelen als ‘kinderen’. Onder het mom van hun ouders verzorgen en bezoeken, bepalen ze het leven van hun ouders. Gelukkig komt dit niet vaak voor, maar het gebeurt.

Kinderen zijn kinderen 

Dat is de werkelijkheid van kinderen. Het tempo ligt aanzienlijk lager in vergelijking met het tempo van vader en moeder. Wat zou het voor kinderen goed en ontspannen zijn als wij onze kinderen zouden behandelen als kinderen en niet als ‘kleine volwassenen’.  Onder het mom van groei en zelfstandigheid leren, slaan de kids tegenwoordig een groot gedeelte van hun kind-zijn over! Helaas spelen zelfs ouders daar een rol in.

Ook wat betreft het verwennen van kinderen passeren we soms een belangrijke grens. We gaan óver de grens van het normale, daarbij opgejut door reclames, mode en andere mensen en met name de (verkeerde) gedachte dat wij onze kinderen moeten geven wat we vroeger zelf niet hebben gekregen of ‘gemist’ hebben. Wat betreft het ‘hebben van dingen’ is de wereld dolgedraaid en ook christenen doen vaak mee aan dit absurde gebeuren. Een onderwerp om ooit nog eens dieper op in te gaan! 

Eren en je losmaken

Eigenlijk begint het al in je puberteit. Je begint de drang te krijgen om je los te maken. Je eigen weg te gaan, te ontdekken hoe jij in het leven wilt staan. Dit is heel moeilijk voor ouders. Maar je voelt ook de druk en de wensen van je ouders.
Je houdt van hen en wilt hen zo min mogelijk pijn doen. Maar je voelt een ‘innerlijk moeten’ om je van hen los te maken. Voor lang niet iedereen verloopt dit echter op een pijnloze manier. Het is een moeilijk proces voor zowel de ouders, als voor het kind. Het kind wil zich langzamerhand losweken en voor de ouders is het een gevoel van het langzaam ‘kwijtraken’ van het kind. Voor de één is het een ontdekking en winst, voor de ander kan het een ‘verlies’ betekenen.
Gelukkig slagen velen erin om dat op een gezonde manier te doen. Dat is ook normaal. Kinderen moeten de beschermende vleugels van hun familie ervaren. Helaas heb je ook mensen die zich niet durven los te maken, omdat ze nog steeds hopen op erkenning en bevestiging.

Wat zegt de Bijbel

Wanneer de Bijbel spreekt over het eren van je ouders gaat het vooral om de sociale en ethische kant. In onze zorgmaatschappij vergeten we dat de zorg voor de ouderen eeuwenlang bij de kinderen lag. Vaak werden de bejaarde ouders in huis opgenomen en door de kinderen verzorgd. In de tijd van de Bijbel werd benadrukt dat men één volk was en dat men voor elkaar diende te zorgen. Ouderen werden niet afgeschreven, maar geëerd om hun wijsheid.
De zorg die ze nodig hadden, vloeide daaruit voort. De Here Jezus nam het de joden van die tijd dan ook zeer kwalijk als ze onder het mom van godsdienst de zorg voor hun ouders verwaarloosden (Matteüs 15:3-6). Van emotionele afhankelijkheid was veel minder sprake dan nu.Mede doordat de omgang met elkaar ingebed was in de orde van de gehele samenleving. Er komt nog een aspect bij. De geloofsoverdracht vond plaats van vader op zoon. De boodschap van God werd doorgegeven van de ene generatie op de andere (Psalmen 78:1-8). Je ouders niet eren was in de Bijbelse tijd jezelf afsluiten van het verbond en de beloften van God.

Emotionele afhankelijkheid van je ouders wordt door de Bijbel juist tegengegaan. Het begint al bij het huwelijksgebod: de man moest zijn ouders verlaten om zijn aan te hangen (Genesis 2:24; Matteüs 19; Lucas 14:25-26). Een goed contact hebben met je kinderen is een Bijbels gegeven. Familieband, wederzijds respect en harmonie is wat God ons opgedragen heeft. De Here Jezus zag dat kinderen ook hatelijk en zonder respect met hun ouders konden omgaan. De Here Jezus zag ook dat ouders een enorme druk op hun kinderen kunnen leggen zodat deze nooit aan hun roeping en bestemming toekomen. In sommigen gevallen moeten kinderen presteren om hun ouders een status te geven. De christelijke godsdienst is hierin uniek. Hier geen voorouderverering, geen vergelding die namens de familie of het voorgeslacht uitgevoerd moet worden. Geen ongezonde binding naar het verleden toe. Al in het Oude Testament wordt verwezen op de persoonlijke verantwoordelijkheid (Ezechiël 18). We zijn allemaal wel een ‘product’ van onze opvoeding, maar dragen ons eigen deel.

Je ouders eren, waarom eigenlijk?

1. Omdat God dat van ons vraagt (Kolossenzen 3:20; Handelingen 4:19). We kunnen lezen in Exodus 20:12 dat het eerbiedigen van je ouders eigenlijk de lengte van je leven bepaalt.  

2. Omdat zij jou het leven hebben gegeven. Je bestaan is grotendeels van hen afhankelijk. In de hulpverlening (contextuele en andere systematische visies) wordt benadrukt dat dit om een passende reactie vraagt.

Je losmaken van je ouders, door hen te negeren of door hun invloed op jouw bestaan te bagatelliseren, maakt ons ongezond. In ieder van ons zit het verlangen hen passende eer te geven.

3. Een andere reden om hen te eren is dat we zo de generaties met elkaar verbinden. We zijn opgenomen in een lange ketting van familiegeschiedenissen. Als iemand stopt met het eren van zijn ouders wordt de verbinding verbroken. Kinderen hebben het recht om te weten wie hun grootouders zijn, waar ze vandaan komen en welke verhalen bij hen horen. Deze bronnen mogen we onze kinderen niet ontzeggen.  

Je ouders eren, waarom niet?

Niet iedereen heeft prettige herinneringen aan zijn ouders en aan de opvoeding die hij van hen heeft gekregen.

Enkele voorbeelden:

a. Pleegkinderen die onvoldoende van hun ouders hebben ontvangen, doordat zij niet bij hen zijn opgevoed.

b. Gezinnen waarbij de vader vaak afwezig was.

c. Gezinnen waar geweld of sexueel misbruik was.

d. Gezinnen waar zowel vader als moeder geen tijd hebben voor de kinderen, omdat ze steeds bezig zijn met hun carrière, bezigheden of vrienden.

e. Er kan ook pijn zijn, omdat je ouders alleen maar kritiek op je hadden en je nooit echt waardeerden. Weinig liefde en aandacht en geen vorm van affectie.

f. Als ouders jou nog steeds vasthouden en rechten op je laten gelden alsof je nog 12 bent.

g. Ouders die eisen dat je op bezoek komt of de ‘gezonde’ grenzen van jouw gezinsleven negeren.  

Maar ook al waren er geen aanwijsbare traumatische gebeurtenissen in je opvoeding, ieder van ons heeft pijn te verwerken gekregen. Soms kan pijn en gemis in je latere leven doorwerken. Hoe kun je dan je ouders eren?

Als kind moet je nooit deze stelregel vergeten: het kan zijn dat je zelf ook ‘ouder’ wordt Hoe zou je het zelf doen? Sommigen kinderen hebben moeite met het eren van hun ouders. Hoe kun je hen eren als je alle energie moet steken in het bewaken van je grenzen naar hen?

Rouwen 

Beter dan het gevecht met je ouders aan gaan om alsnog te verkrijgen wat je gemist hebt, is het rouwen om wat je niet gekregen hebt. Aanvaard je ouders zoals ze zijn, de keuzes die ze gemaakt hebben en de manier waarop ze je hebben opgevoed. Aanvaard dat ze niet hebben kunnen of willen geven waar jij zo’n behoefte aan had. Rouw om het gemis. Geef het een naam. Plaats het in je leven en durf er over te spreken met  je partner of goede vriend. Verwerk het, maar blijf er niet langer mee lopen. Het maakt je geestelijk leven krachteloos en je belemmert de Heer om door te breken. Rouwen geeft de mogelijkheid om een fase in je leven af te sluiten en opnieuw te beginnen. Leef je leven met Christus. Laat Hem je leven zijn! Verbitterd naar het verleden zien, kan onze ogen sluiten voor de zegeningen die de Here voor ons heeft. Het leven is niet altijd eerlijk. Het leven is niet altijd rechtvaardig en geweldig. De enige hoop die er is, is het geloof in onze Here Jezus Christus. Hij geeft genegenheid, waardering en bevestiging. In Hem worden we mens. Hij is Dezelfde nog (Hebreëen 13:8). Hij heelt en geneest (Marcus 16:20). God heelt gebrokenen van hart (Jesaja 61:1; Lucas 4: 16-22). Hij geneest wie gebroken zijn en verzorgt hun diepe wonden (Psalmen 147:3; Psalmen 34:19). De Here Jezus maakt ons vrij

(Johannes 8:36).

Je ouders eren, maar hoe?

Hoe eer je hen, zonder dat ze (in je belevingswereld weer) misbruik van maken? Hoe eer je hen, zonder dat het de betekenis krijgt van zand erover? We praten niet meer over de vervelende dingen die er gebeurd zijn. Hoe eer je ze zonder dat je weer het kleine afhankelijke kind wordt?

Iemand eren kan je alleen als je het meent. Je spreekt bewondering, waardering uit voor bepaalde gedragingen die iemand verricht heeft. Je kunt dus je ouders niet eren voor wat ze niet gedaan hebben. Het is goed om concrete zaken te noemen. Eren is in vrijheid en op je eigen wijze uitdrukking geven aan je dankbaarheid naar hen. 

Het eren van je ouders  zal bij de Heer niet onopgemerkt blijven! Hij zal je er voor zegenen.
 
Bijbelstudie door Richard Kelly
In de media
Kidscorner
Verdieping
Tieners
Pinkstergemeente Eindhoven Contact    |    Route    |    Sitemap    |    Disclaimer Laatste update: 08-05-2017